Uzun Tavla’da puanlar, Backgammon’da olduğu gibi basamaklar halinde düzenlenmiştir. Uluslararası kurallar iki basamak bilir, tahta başında ise dört basamakla oynanır.
Herkesin Bildiği İki Basamak
Normal bir galibiyet — bir puan. Oyuncu rakibinden önce pulunu tahtadan çıkardı ve o en az bir pulunu tahtadan aldı.
Mars — iki puan. Kazanan tüm pulunu topladı, rakibi ise hiçbirini toplayamadı. Aynı kelime backgammon’da “gammon” olarak adlandırılır ve fiyatı aynıdır.
Uluslararası kurallar bu ikisiyle biter: ne koks vardır ne de evde mars.
Önceden Anlaşılan İki Basamak
Koks — üç puan. Kaybeden tek bir pulunu bile toplayamamıştır ve pullarının hepsi hâlâ başlangıç çeyreğindedir.
Beyaz — toplanan: 15
Beyaz bütün pullarını topladı; siyah ise hâlâ başladığı yerde duruyor.
Evde mars — dört puan. Kaybeden bütün pullarını evine getirmiş, ama tahtadan bir tanesini bile alamamıştır. Bu durum nadirdir: böyle bir pozisyona gelmek için hem ulaşmak hem de toplamaya başlamamak gerekir.
Beyaz — toplanan: 15
Siyahın bütün pulları evde, ama hiçbiri tahtadan çıkmadı.
Bu iki basamak tam anlamıyla ev kuralıdır — yönetmelikten değil, oyundan önceki anlaşmadan gelir. Bazı çevrelerde koks hiç yoktur ve aynı pozisyon sıradan mars sayılır; evde mars da yer yer özel adı olan bir marstan ibarettir. Bunu son atıştan sonra değil, ilk atıştan önce sormak gerekir.
Beraberlik, Backgammon’da Olamayan
Bu backgammon’dan farklılık önemli: Uzun Tavla’da oyun berabere bitemez.
Turnuva kurallarına göre oyuncular yarım puan (½–½) ya da birer puan (1–1) alırlar. Modern narın turnuva kuralları, beraberlik durumunda puanların kesirli olarak verilmesine de izin verir, yine kurallara göre.
Pratikte nasıl görünür: bir turnuva formatında beraberlik durumunda yedi puana kadar oynanan maçta ve üç oyunluk maçta ek maçlar beş puana ve iki oyunluk oynanır.
İkiye katlama küpü
İkiye katlama küpü uzun tavlada da kullanılır — tıpkı backgammondaki gibi: oyun sırasında bahsi yükseltmeye yarar, küpü kabul eden bir sonraki katlama hakkını kazanır ve galibiyetin nihai bedeli küpün üste gelen yüzüyle çarpılır. Küpün işleyişi backgammon sayfasında anlatılıyor — iki oyun için de aynıdır.
Kimi yerde küp yalnızca kısa oyunun parçası sayılır: «klasik tavlada küp yoktur». Bu temel kural olmadı: ortadaki küp, pulların hangi tahtada koştuğuna göre değişmez.
Küçük şeyler, söylemeye değer
Zarlar üzerindeki sayılara karşılık gelen hanelerden pul atmak mümkündür. Bu, bir sayım değil, bir çıkarma kuralıdır, ancak tam olarak bu kural, oyunun Mars’a ulaşıp ulaşmayacağına karar verir.
Oyun kuralları kurallar sayfası’nda, uzun tavla diğer akraba oyunlardan nasıl farklıdır — karşılaştırma sayfası’nda.
Yorumlar